آیا او برای صرف غذا، خاکستر دریافت می­کند خاکستر آن همه کودک سوخته؟

سئوال

پابلو نرودا

راستی الان هیتلر توی جهنم با کدام کار اجباری
خونابه عرق می­کند؟
آیا دیوارها را لمس می­کند یا لاشه­ها را؟
آیا او کشته­هایش را از بوی گاز بازمی­شناسد؟
آیا او برای صرف غذا، خاکستر دریافت می­کند
خاکستر آن همه کودک سوخته؟
یا این که دندان­های طلا در دهان او می­کوبند
دندان­های طلای شکسته‌ی دیگران را؟
یا که برای خواب
او را روی سیم خاردار دراز می­کنند؟
یا این که پوست او را خال می­کوبند
برای روکش فانوس­های جهنم؟
یا این که سگ­های سیاهِ آتشین
مدام او را گاز می­گیرند؟
یا او می­بایست بدون وقفه- شب و روز -
سفر کند با اسیرانش؟
یا این که مدام بمیرد

- بی آن که اجازه داشته باشد، تا بمیرد –
برای همیشه زیر دوش (شاور) گاز؟

شهادت

من شهادت می­دهم!
من آن جا
بودم.
آن جا بودم
رنج بردم و آن چه را
که شاهد بودم،
در خاطر زنده نگه خواهم داشت.
اگر کسی نباشد
که به یاد داشته باشد،
من هستم، که شهادت بدهم.
حتا اگر که دیگر چشمی هم بر روی زمین نباشد
من هم چنان خواهم دید،
و نبشته برجای خواهد ماند، این جا
آن خون.
شعله آن عشق
هم­چنان این جا خواهد سوخت.
هیچ فراموشی در کار نخواهد بود: سروران من
و از لای دهان له شده­ام
آن دهان­ها، سرود خواهند خواند
هم­چنان!