داکتر جمالدین سینا دلیری
با اند ک تأمل به صفات روشنفکر، که همانا آزاد اند یشی، خردورزی، انسا نگرایی، عدالت پسندی، قانون گرایی، و دفاع از امنیت، ثبات، صلح و دموکراسی است؛ در می یابیم که رسالت و مأموریت اصلی و اساسی روشنفکر جامعهء ما در شرایط کنونی که بیش از هرزمان دیگر به آرامش، امنیت و صلح نیاز دارد، چیست.
روشنفکران افغانستان، باید در پرتو بینش خردمندانه که در حقیقت تأمین سعادت و بهروزی عمومی ملت افغانستان ا ست، عمل نموده با دریافت راه های اصلی استحکام صلح، این صلح متزلزل و شکننده را بسوی پایداری رهنمون شوند.
نخستین مسئولیت روشنفکر جامعهء ما عبارت است از شناسایی عواملی که صلح را تهدید می نمایند. یعنی آنها بادریافت و شناخت ریشه های اصلی عامل بی ثباتی، در جهت رفع آن بگونه ای که در خورشأن یک روشنفکر رسالتمند ا ست، دست بکار گردیده، صادقانه مبارزه نمایند.
دومین مأموریت روشنفکر کشور مان، ا ینست که بجای برجسته ساختن اهداف و خوا ست های قومی که عامل اصلی بدبختی جامعهء ما است، اهداف ملی را در اولویت کارخویش قرار داده با ارایهء دلایل منطقی و مستد ل ا ثبا ت نمایند که راه خوشبختی ملت ما در تأمین اتحاد وگزاربه جامعهء وحدت ملی است. بجای فرورفتن در فرهنگ های کوچک قومی، فرهنگ ملی را عمومیت بخشیم، زیرا بدون هیچ شک و تردیدی درعین داشتن یک کشور متحد و سعادتمند، ارزشمندی، افتخار و اعتبار ملی و بین المللی ماهم درباورمندی به ارزشهای مشترک تاریخی، ملی و فرهنگی مان نهفته است.
مسئولیت دیگری که فرا راه روشنفکران اففانستان قرار دارد، بررسی علمی مفهوم و فلسفهء صلح است. روشنفکران کشورمان باید درهمه زمینه های ممکن، یعنی درهما یش های عمومی، سیمنارها، درمساجد و سایر محلات تجمع عمومی، دانشگاه ها و مدارس و مکاتب کشور، فلسفهء وجودی یک کشور را که وابسته به فلسفهء وجودی صلح در آ ن کشور ا ست به مردم توضیح نموده با ارایهء تحلیل های علمی اثبات نمایند که تمام انکشافات و پیشرفت های مثبت اجتماعی درگرو موجودیت صلح ا ست و بدون صلح هیچگونه خوشبختی نصیب یک جامعه نمیگردد.
وجیبهء دیگری که در پیش روي روشنفکران کشورمان وجود دارد، مبارزه در راه زدایش فساد اجتماعی و سایر عواملي که سبب گسترش فساد میگردد. زیرا فساد ا ست که یک کشور را به سوی بحران اجتماعی و در نهایت برهم خوردن صلح میکشاند.
مبارزه در راه تأمین عدالت اجتماعی بمثابهء اصل اساسی ای که بیمه کنندهء صلح اجتماعی است، یکی دیگرازمحورهای عمده مسئولیت روشنفکری است. روشنفکران که ناقدان سیاسی- اجتماعی اند، در حقیقت سازندگان وجدان بیدار و مسئول یک جامعه نیز میباشند. ازینرو، اینها هستند که با ارایهء اندیشه ها و نظریات سازنده و اصلاح گرانهء خویش به اصلاح اجتماعی پرداخته، بگونهء طبیعی جامعه را بسوی عدالت کشانیده و بابرقراری یک نظام عادلانه، میتوا نند پایدا ری و ا ستحکام صلح عادلانه را ضما نت کنند.
ترویج اندیشهء آزادی و آنهم درحدی که آزادی دیگران را محدود نه نماید، از محورها و مسئولیت های دیگر روشنفکران است. زیرا تازمانیکه دریک جامعه آزادی بیان و اندیشه وجود نداشته باشد، نمی توان بالای نارسایی های اجتماعی انگشت انتقاد گذاشت. از جانب دیگر در پرتو آزادی واقعی است که استعدادهای خلاق بروز نموده زمینه های بکار برد اجتماعی آن خوبتر مساعد میگردد. و در نبود آزادی هیچگونه خلاقیت و پیشرفتی نخواهد بود و ازا ینجاست که نارضایتی ها و بدبختی ها تراکم نموده در فرصت دیگری منفجر گردیده صلح اجتماعی را برهم زده جامعه را بسوی بحرا ن خونین میکشاند. يعني درحقيقت تمام بدبختی های جامعهء ماکه منجربه برخوردهای خونین اجتماعی گردید، ناشی ا ز نظام های استبدادی گذشته بود که هرگونه اعتراض در برابر نارسایی ها را با بدترین شیوه پاسخ میگفتند. ا زینرو، گسترش فرهنگ آزادی یکی از اصل های بیمه کنندهء صلح اجتماعی بوده و در محور کار روشنفکران افغانستان باید قرا ر داشته باشد.
به باورما مسئولیت روشنفکران کشورمان در شرایط کنونی بس خطیر و بزرگ است، زیرا جامعهء ما هنوز دریک مرحلهء گسست قرار دارد، یک بحرا ن عمیق خونین 30 ساله را به همیاری جامعهء جهانی پشت سرگذاشته، اما هنوز وارد مرحلهء ثبات سیاسی – اجتماعی نگردیده، با اندک بی توجهی و عدم درک مأموریت خودی میتواند باردیگر به بحرا ن خونین د یگری بانجامد؛ چون زمینه های تهدید صلح نه تنها از بین نرفته، که بامداخلهء خارجیان و عدم شناخت جامعه شناسی افغانستان، اين زمینه ها بیشتر تشدید یافته ا ست، بویژه برخورد مادرانهء سران داخلي وحاميان ورا منطقوي بابرخی و اندرانه با برخی دیگر روز تا روز نا رضایتی ها را دامن می زند.
از جانب دیگر، سرا زیر شدن کمک های مادی سرشار جامعهء جهانی به افغانستان و نداشتن دست آورد مشخص مقایسوی ای که برای مردم نمونهء بکاربرد سالمء معرفی و ارزیابی گردد، به بی کفایتی حاکمیت موجود در ذهن و باور مردم افزوده و سبب بی باوری مردم نسبت به حاکمیت سیاسی داخلی و عدم صداقت حامیان بین المللی آن گردیده، با گذشت هرروز بر زمینه های تشدید بحران موجود می افزاید.
ازینرو، باردیگر تأکید میداریم که که رسالت روشنفکران واقعی کشورمان سنگین تر گردیده و حساسیت کنونی جامعه نیز می طلبد که آنها بیشتر از هرزمان دیگربرسنگینی مسئولیت خویش متوجه گردیده، با کنار گذاشتن دید گاه ها و نگرش هایی که با صفت بارز روشنفکران بیگانه است، در پرتو خرد و دانش انسانی خویش اقدام ورزیده با ارایهء نظریات سازنده و سودمند خود جامعه را ازین مرحلهء گسست بسوی ثبات دایمی و صلح پایدار رهنمون شوند، که این درذا ت خود نشانه گرفتن دو هدفی است که در جامعهء ما متوجه روشنفکران است. بدین معنی که برخی از روشنفکرنمایان (راست و چپ) که قطعاٌ با نگرش و صفات روشنفکری بمعنی واقعی کلمه فاصله داشتند، با پندار و کرداری که با سنت و فرهنگ جامعهء ما عمیقاٌ بیگانه بود طی سه دههء اخیر مسبب چنان خطاها و گناهایی گردیدند که هرگز حافظه مردم ما آنرا فراموش نمی نماید.
بناءً، روشنفکر رسالتمند و متعهد جامعهء افغانستان با انجام صادقانهء مأموریت انسانی خویش در شرایط کنونی میتواند هم رسالت خویش را انجام دهد و هم به بی باوری و تهمت هایی که زیر پوشش روشنفکران به روشنفکر جامعهء ما وارد گردیده، نقطهء پایان بگذارد.
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر