نویسنده: سودارسان راغوان/ برگردان: مختار یاسا
هنگامی که کاروان نیروهای افغان وارد
یک قریه جنگ زده شد، جنگجویان طالب بر آنها آتش گشودند. نیروهای آموزش دیدهی افغان
از وسایط جنگی بیرون شدند و با مهمات دست داشتهشان به هر طرف شروع به آتشباری
کردند.
خلیل جواد، فرمانده آنها، خشمگین شد
و از طریق مخابرهاش صدا کرد: «دشمن یک مرمی فیر میکند و شما با دهها مرمی پاسخ
میدهید.»
یک دقیقه بعد، شورشیان از آنجا
ناپدید شدند. در این روز در اوایل ماه دسامبر، شورشیان در ولایت جنوبی هلمند پیامشان
را دادند: طالبان پس آمده و جنگجویان آن نظم و انظباط بهتری نسبت به نیروهای افغان
که توسط امریکا تجهیز و آموزش یافته، را از خود نشان دادند.
مقامات بلند پایه افغانستان و امریکا
طی یک نشست مخفیانه شورای امنیت در اواخر ماه اکتوبر، ارزیابی تلخ تهدیدهای
فزاینده طالبان را بهصورت سری آغاز کردند.
عبدالله عبدالله، رییس اجراییه دولت
افغانستان در این نشست مقامات عالیرتبه گفت: «ما خواستهای مردم را برآورده
نتوانستیم. ما ناکام بودهایم. نیروهای ما نظم و انضباط ندارند. آنها سوقدهی لازم
را ندارند. ما در رابطه به نیروهای پولیس و اردو بی احتیاط بودهایم. آنها بهصورت
مداوم تلفات سنگینی را متحمل میشوند.»
بر بنیاد اظهارات مقامهای افغانی و
غربی، طالبان در حال حاضر مناطق بیشتری را نسبت به هر سال دیگر پس از ۲۰۰۱ در اختیار دارند. آنها تقریباً در
بیشتر از ۳۰ فیصد ولسوالیها در سراسر کشور کنترل
و یا حضور چشمگیر دارند. فعلاً، مهمترین اولویت نیروهای امریکایی و افغانستان،
جلوگیری از سقوط هلمند به دست شورشیان است؛ ولایتی که شمار زیادی از نیروهای
امریکایی و بریتانیایی در سال ۲۰۱۲
امنیت آن را تأمین کردند.
یک مقام غربی که به تازهترین آمار
ناتو دسترسی دارد، گفت که از اول امسال تا ماه گذشته تقریباً ۷۰۰۰ نیروهای افغان کشته و ۱۲۰۰۰ دیگر زخمی شدهاند. این آمار افزایش ۲۶ درصدی را نسبت به تمام سال ۲۰۱۴ نشان میدهد. این نرخ فرسایش بسیار
بلند پروازانه است. نیروهای زخمی افغان و آنهایی که صف این نیروها را ترک کردهاند،
میگویند که روش جنگ شورشیان بسیار پیچیده و به مراتب مجهزتر از سالهای قبل شده
است.
درحالیکه نیروهای امنیتی افغان علیه
شورشیان در حال جنگ هستند، اعزام نیروهای ویژه امریکایی برای تداوی زخمیها و کمک
به همتایان افغانیشان فزونی یافته است. میشل لاوهورن، سخنگوی نیروهای امریکایی
گفت که از چهارم نوامبر به بعد، چهار نفر از نیروی ائتلاف به رهبری امریکا در
هلمند زخمی شدهاند. مأموریت رسمی نیروهای ایالات متحده، ارایه «آموزش، مشوره، و
کمک» به نیروهای افغان است.
حملات مرگبار بر نیروهای امریکایی
بیانگر پایان نیافتن جنگ افغانستان است
جنرال جان اف کمپبل، فرمانده نیروهای
امریکایی و بینالمللی در افغانستان در یک ملاقات سری به همتایان افغانش گفت که او
به اندازهای مقصر است که مقامات افغان در رابطه به مسئله هلمند مقصر هستند و «دست
زیر الاشه نشستهاند».
اما او از مقامات امنیتی افغانستان بهخاطر
«مدیریت ضعیف» نیروهای امنیتی به شکلی که آنها آموزش یافتهاند و «مراعات نشدن
نظم و انضباط» در سلسله مراتب نظامی شدیداً انتقاد کرد. او گفت: «شما به مراتب
نسبت به آنها تجهیزات بیشتری دارید. آموزش بهتر دیدهاید. تمام این (مشکلات) به
رهبریت و حسابدهی بر میگردد.»
کمپبل، وعده داد که «هلمند را استوار
نگه میدارد».
او گفت: «من از نیروهای ویژه ما
(امریکاییها) و توانمندسازان جهت فراهمسازی فضا و زمان بیشتر برای شما، بیشتر
استفاده خواهم کرد.» یک مقام ارشد وزارت دفاع امریکا که نخواست به دلیل قواعد
نظامی نامش گرفته شود، گفت که گفتههای کمپبل نشاندهندهی تلاش امریکا برای تشویق
افغانهاست تا در ولایت هلمند وارد عمل شوند.
هلمند در سال ۲۰۱۰، پس از اینکه اوباما، یک لشکر ۳۰۰۰۰ نفری را به افغانستان اعزام کرد و بزرگترین حمله امریکا شروع
شد، محوریت اصلی این حمله را داشت. مارجه، اولین جایی بود که نیروهای مرین امریکا
(تفنگداران دریایی) در آنجا عملیاتشان را آغاز کردند. در ختم این لشکرکشی و
اخیر سال ۲۰۱۲ طالبان از اکثریت مناطق حیاتی جنوبیشان
متواری شدند.
حالا و در اخیر سال، نگرانیهای تازهای
در مورد هلمند، از راه میرسد. در سالی که طالبان و دیگر گروههای شورشی بهشمول
دولت اسلامی (داعش) به ویژه در شمال افغانستان به پیشرفتهای پیاپی دست یافتهاند.
این شورشیان از پایان مأموریت رزمی ایالات متحده و ناتو که باعث بهوجود آمدن خلای
امنیتی شده است، استفاده کردهاند. این وضعیت باعث شده است تا اوباما نقش امریکا
را با تمدید حضور حداقل ۵۵۰۰ نیروی امریکایی پس از ختم اداره
خودش، حفظ کند.
طرح اوباما برای حفظ ۵۵۰۰ نیروی امریکایی در افغانستان
عملیات نظامی پاکستان نیز صدها جنگجوی
تعلیمیافتهی خارجی را به افغانستان متواری کرده که باعث تقویت یا نیرومندشدن
طالبان و دولت اسلامی میشود.
درحالیکه حکومت، در مشکلات خودش گیر
مانده است. اقتصاد این کشور فلج شده؛ بیکاری و فساد به حد بالایی رسیده و باعث
افزایش خشم عمومی شدهاند. مخالفتهای سیاسی درونی، جدالها در پالیسی و نگرانیها
بر سر رهبریت در حکومت اشرفغنی و شریک ائتلافیاش عبدالله عبدالله عمیق شده است.
کابینه هنوز تکمیل نشده و درحالیکه مسایل امنیتی جدیتر میشوند، وزیر دفاعی وجود
ندارد.
طالبان در این حال به موفقیتها دست
مییابند که با اعلام شدن شگفتانگیز مرگ دو سال پیش ملا عمر دچار بحران رهبری
شدند. منازعه قدرت و قلمرو در میان شاخههای طالبان نسبت به تضعیف این جنبش بیشتر
باعث افزایش بیثباتی و خشونت شده است.
جنگِ میانگروهی طالبان، تلاشهای غنی
برای آوردن این گروه را به گفتگوهای صلح با بنبست مواجه کرد. به گفته دیپلوماتها
و تحلیلگران غربی، به نظر میرسد رهبر جدید این گروه شورشی، اختر محمد منصور،
مصمم به تثبیت اقتدارش و بالابردن توان چانهزنی طالبان با افزایش حملات میباشد.
در ماه سپتامبر، طالبان موفق به تسخیر کندز شدند. این اولین شهری بود که پس از
سقوط رژیم طالبان به دست این گروه سقوط کرد و باعث شد تا نیروهای ویژه امریکایی با
حملات هوایی به کمک نیروهای افغان در بازپسگیری این ولایت، وارد عمل شوند.
در حال حاضر، شورشیان به دروازههای
چندین ولایت نزدیک شدهاند و نسبت به هر سال دیگر این جنگ چهارده ساله، فشارهای
بیشتری را بر مناطق شهری وارد میکنند. زدوخوردهای هلمند مثل تصرف و محاصرهشدن
ولسوالیها توسط طالبان نمایانگر استراتژی این گروه است که یکبار باعث سقوط کندز
شد. طالبان ولسوالی بابجی را که با لشکرگاه مرکز این ولایت همسرحد است در کنترل
خود دارند.
هلمند که با پاکستان هممرز است، یکی
از منابع اصلی تولید تریاک در افغانستان بوده و یکی از منابع حیاتی مالی برای
شورشیان است. شورشیان از تجارت سنگ مرمر این ولایت «مالیه» نیز جمعآوری میکنند.
بند کجکی در این ولایت موقعیت دارد که برق هلمند و ولایت همجوار آن قندهار
(زادگاه طالبان) را تأمین میکند. در بعضی از ولسوالیها بِل برق به طالبان پرداخت
میشود.
رحمتالله نبیل، رییس امنیت ملی
افغانستان در نشست شورای امنیت ملی این کشور، ولایت هلمند را یکی از «بزرگترین
جاهای سربازگیری» و «منبع اصلی درآمد» طالبان خواند. نبیل در دهم دسامبر از مقامش
در اعتراض به مقدمات صلح غنی به همکاری پاکستان، استعفا کرد. اکثریت افغانها در
پشتیبانی پاکستان از طالبان بد گمان هستند.
از دست رفتن کنترل هلمند
سرک ۲۱ مایلی لشکرگاه و مارجه توسط طالبان با ماین و بمبها فرش شده
است. دکانها بسته و قریهها خاموش. مردم آنجا را ترک کردهاند.
یک مایل دورتر از پایگاه پولیس نظم
عامه که با هزینه ۱۷ میلیون دالر توسط نیروهای امریکایی
ساخته شده است، یک واسطه نظامی سوخته و خورد شده، در وسط شاهراه مانده است. طالبان
پس از انداختن یک نارنجک و راکت در اخلش، آن را به آتش کشیدهاند. در روز اخیر،
رفتن به پایگاه، حداقل از طریق سرک دور شده بود: در کمتر از یک مایلی آن طالبان
ماینهای بیشتری را فرش کرده بودند.
گل مولا ملنگ، یک کلان قومی که
مسئولیت رهبری نیروهای محلی مارجه را به دوش دارد به یک مقام بالارتبهی پولیس طی
نشستی در این پایگاه گفت: «طالبان پلها را تخریب کردند و خانههایمان را به آتش
کشیدند.»
چند دقیقه بعد، طالبان چندینبار به
سمت پایگاه شلیک کردند. مقامات ارشد، دیدارشان را کوتاه کردند و داخل وسایطشان
شدند.
در افغانستان اگر تنها ولایتی غیرقابل
نفوذ برای طالبان پیدا شود، این ولایت هلمند است. تمام قول اردوی ۲۱۵ در هلمند است که شمار آنها به ۱۸۰۰۰ سرباز میرسند. برعلاوهی آن، هزارها
پولیس ملی نیز در آنجا حضور دارند. تا هنوز چند صد جنگجوی طالب موفق به سقوط بخشهایی
از ولسوالی مارجه و دیگر ولسوالیها شدهاند. اردو و نیروهای پولیس با مقاومت کم،
ساحه را ترک کرده و به محاصره شورشیان درآمدند.
در ولسوالی بابجی، نُه تن از نیروهای
پولیس بهشمول عبدالقیوم همت، در ماه گذشته زمانیکه شورشیان طالب بالای پوستهی
آنها حملهور شدند، آمادگی نداشتند. آنها مهمات کم آوردند و درخواستشان برای
تجدید قوا هرگز عملی نشد. همت که به زودی همراه با دیگر همراهاش فرار کرد و هر دو
پس از آن اردو را ترک گفتند، چنین گفت: «هفت رفیقم در پیش چشمانم کشته شدند.»
همت اضافه کرد: «ما محاصره شدیم، اما
کمکی را دریافت نکردیم. پس از این یک مرمی را هم برای دولت فیر نخواهم کرد.»
در بخشهایی از مارجه، مردمان محل،
چشم به بازگشت نیروهای امریکایی و بریتانیایی هستند که روزی در آنجا مستقر بودند.
احمد جان که خواهرزاده
۱۳ سالهاش را به شفاخانه لشکرگاه آورده بود، گفت:
«زمانیکه آنها (نیروهای امریکایی) در اینجا بودند، مارجه امنتر از این شهر
بود. حال در قریه ما طالبان حکومت میکنند. آنها وسایط پولیس و اردو را سوار میشوند
و بیرقهای سفیدشان را بالای خانهها بلند کردهاند.» خواهرزادهی او در اثر اصابت
یک مرمی مجروح شده استمنبع:
واشنگتن پست/ خبرگزاری رصد
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر