‫هشدار‬ اوباما به پاکستان و حمایت از افغانستان

چیداناند راج‌گاتا - برگردان: مختار یاسا
رئیس جمهور اوباما بدون توجه به اعتراض اسلام‌آباد که حاکمیت‌اش توسط هواپیماهای بدون سرنشین آمریکا نقض شده است، روز دوشنبه هشدار داد که نیروهای آمریکایی به تعقیب تهدیداتی که از خاک پاکستان ناشی می‌شود، ادامه می‌دهد و نشان داد که حوصله واشنگتن در برابر این متحدش در منطقه، سر رفته است.

اختر محمد منصور که توسط نظامیان پاکستانی در سال گذشته به نیابت از پاکستان به‌عنوان جانشین ملا عمر تعیین شد، وزیر هوانوردی طالبان در اواخر دهه ۱۹۹۰ بود. در این زمان یک هواپیمای هندی که از کاتماندو به طرف کندهار پرواز کرده بود، ربوده شد. منصور به مولانا مسعود اظهر، رهبر گروه جیش محمد، کسی را که دهلی نو مجبور شد تا در بدل تبادله با گروگان‌های پرواز ۸۱۴ مبادله کند، نیز پناه داده بود و از او محافظت می‌کرد. او پیش از این‌که وزیر شود، وضعیت امنیتی میدان هوایی کندهار را بررسی کرد و در ربوده شدن طیاره‌ای که به هدف کندهار پرواز کرده بود، مضنون بود.

روز شنبه ملا منصور در حال برگشت از یک سفر سری به مناطق سرحدی ایران با نام مستعار بود که مورد حمله طیاره‌های بدون سرنشین آمریکا قرار گرفت و از بین رفت. ظاهرا این حمله‌ی هدفمندانه براساس موضع افغانستان انجام شده است. افغانستان به واشنگتن شکایت کرده بود که منصور به نیابت از آی‌اس‌آی پاکستان مانعی در گفتگوهای صلح است که دولت در پی شروع این گفتگوها با طالبان است.

دستگاه استخباراتی افغانستان، ریاست امنیت ملی با انتشار بیانیه‌ای و ادعای این‌که کابل در حذف منصور نیز نقش داشته است، گفت: «او مدتی می‌شد که تحت تعقیب و جستجوی بسیار شدید قرار داشت، تا این‌که موتر حامل او ردیابی و در جاده اصلی منطقه دالبندین پاکستان تخریب گردید».

جان کری وزیر خارجه آمریکا که بر بنیاد بعضی از گزارش‌ها پس از هدف قرار گرفتن منصور برای در جریان قرار دادن نواز شریف، نخست وزیر پاکستان با او صحبت کرده است، از موضع افغانستان پشتیبانی و حمایت کرده است. او گفت: «ما بارها گفته‌ایم که منصور تهدید بزرگی در برابر ما و غیرنظامیان در افغانستان است. این اقدام یک پیامی روشنی به جهان می‌دهد که ما به کار با افغانستان ادامه می‌دهیم».

همانند اکثریت رهبران طالبان، منصور نیز توسط پاکستان در بلوچستان پناه داده شده بود. این اولین بار بود که ایالات متحده آمریکا در این ولایت پاکستان (و خارج از ولایت شمالی این کشور، خیبر پختون‌خواه، جایی که القاعده و باقی‌مانده‌های این سازمان تروریستی هدف قرار گرفته‌اند)، توسط هواپیمایی بدون سرنشین عملیات کرد و رهبر طالبان را از بین برد.

پاکستان بازهم همانند مورد بن لادن رهبر القاعده، پس از کشته شدن منصور، خبر داده شد که حمله هوایی انجام شده است و خشمگینانه از نقض شدن حاکمیت‌اش شدیدا انتقاد کرد.

اما واشنگتن بابت این کارش معذرت‌خواهی نکرد و رئیس جمهور اوباما هنگام سفرش به ویتنام اظهار داشت که آمریکا این رویکرد تنبیهی‌اش را در برابر حمایت پاکستان از تروریزم و تا زمانی که از این کارش دست نکشد، ادامه خواهد داد.

آقای اوباما در بیانیه‌ای که به صورت بسیار دقیق تهیه شده بود و به گونه‌ی روشنی بخش نظامی پاکستان را به حمایت مداوم از گروه‌های تروریستی متهم می‌کرد، گفت: «به اقدامات‌مان در برابر شبکه‌های افراطی که ایالات متحده آمریکا را هدف قرار می‌دهند، ادامه می‌دهیم. ما بالای اهداف مشترک‌مان با پاکستان کار خواهیم کرد؛ در جایی‌که (پاکستان) تروریست‌ها تمام ملت‌‌مان را تهدید می‌کند، باید دیگر پناه‌گاه امن داده نشود».

اوباما با یاد کردن مرگ ملا منصور به‌عنوان «مرحله مهم یا نقطه عطف تلاش‌های دوام‌دار برای آوردن صلح و شکوفایی در افغانستان» گفت که منصور تلاش‌های حکومت افغانستان برای اشتراک جدی در گفتگوهای صلح و پایان بخشیدن خشونت‌ها را رد کرده بود. وی توصیه کرد: «طالبان باید با پیوستن به پروسه مصالحه با دولت افغانستان که به صلح و ثبات دوام‌دار می‌انجامد، از این فرصت برای تنها راه واقعی خاتمه بخشیدن این جنگ درازمدت، استفاده کنند».

این حمله آمریکا به طور اتفاقی، تقریبا هم‌زمان با امضای توافق‌نامه ترانزیتی سه‌جانبه چابهار، روز دوشنبه از سوی سران کشوهای افغانستان، ایران و هند صورت می‌گیرد. این توافق‌نامه برای تبدیل بندر چابهار ایران به یک بندر ترانزیتی امضا شد و نقش پاکستان در تجارت منطقه‌ای را تا اندازه‌ای دور می‌زند. بر اساس این توافق‌نامه سه‌جانبه، مرزبندی جدیدی در تجارت منطقه‌ای به‌وجود خواهد آمد. مقامات پاکستانی روز یک‌شنبه گفتند که منصور در واقع زمانی هدف هواپیماهای بدون سرنشین قرار گرفت که از ایران وارد پاکستان شده بود، اما سخنگوی وزارت خارجه ایران آن را رد کرد و گفت: «مقامات ذی‌صلاح جمهوری اسلامی عبور چنین شخصی را در چنین تاریخ از مرز ایران به پاکستان رد می‌کند».

این سخنگوی وزارت خارجه ایران، با خاطر نشان کردن این‌که تهران در کشته شدن هدف‌مندانه منصور توسط آمریکا هیچ مشکلی ندارد، افزود: «ایران از هرگونه اقدام مثبت که منجر به صلح و ثبات در افغانستان شود، استقبال می‌کند».

پیشرفت‌های اخیر نشان می‌دهند که پاکستان در حال حاضر در منطقه، در انزوای کامل قرار گرفته است و تنها از حمایت چین، آن هم به‌خاطر بهره‌کشی‌های اقتصادی برخوردار است.

" منبع: تایمز آف اندیا "